Διαδήλωση 28 Μάρτη στην Αθήνα
Ο Γιώργος Πίττας παρουσιάζει τα αδιέξοδα της ιμπεριαλιστικής εκστρατείας του Τραμπ μέσα και έξω από τις ΗΠΑ.
Αυτήν την άνοιξη η εργατική τάξη, το αντιπολεμικό και αντιρατσιστικό κίνημα στις ΗΠΑ δείχνουν τα δόντια τους, οργανώνοντας μια μέρα γενικής απεργίας σε όλες τις πολιτείες, με τη μορφή «μέρας δράσης χωρίς δουλειά, χωρίς σχολείο, χωρίς ψώνια» την Πρωτομαγιά.
Η ιστορία των ΗΠΑ έχει πλούσια παράδοση μαχητικών απεργιών διαρκείας, ένοπλων απεργιών και απεργιών που εξελίχθηκαν σε γενικές απεργίες σε συγκεκριμένες πολιτείες –το 1919 στο Σιάτλ, το 1934 στη Μινεάπολη και την Δυτική Ακτή, το 1946 στο Όκλαντ. Αλλά στη χώρα δεν έχει γίνει ποτέ πανεθνική γενική απεργία.
Από μόνο του το εγχείρημα είναι ενδεικτικό της πρωτοφανούς ταξικής πόλωσης που επικρατεί σήμερα στις ΗΠΑ. Η πόλωση στους δρόμους, όπου 9 εκατομμύρια διαδήλωσαν στις 28 Μάρτη στα συλλαλητήρια No Kings, συνοδεύεται από ένα τεράστιο κύμα ριζοσπαστικοποίησης που δεν στρέφεται απλά ενάντια στον Τραμπ αλλά και ενάντια σε ό,τι αυτός εκπροσωπεί: Σε επίπεδο πολιτικής, τον ρατσισμό, τον πόλεμο, τον σεξισμό, τον αυταρχισμό, την ακροδεξιά. Την τάξη των δισεκατομμυριούχων τα συμφέροντα της οποίας εκπροσωπεί. Και τον κρατικό/στρατιωτικό μηχανισμό της μεγαλύτερης ιμπεριαλιστικής δύναμης του πλανήτη μέσα σε μια περίοδο που αυτή κλονίζεται συθέμελα. Και όλα αυτά εν καιρώ πολέμου.
Αυτή η πόλωση κουβαλάει μέσα της τον σπόρο των παλαιότερων μαχών.
Η πρώτη αμφισβήτηση της αμερικάνικης ηγεμονίας μετά τον Β’ΠΠ ήταν η ήττα της στον πόλεμο του Βιετνάμ που τελείωσε αφήνοντας πίσω του συνολικά 2,5-3,5 εκατομμύρια νεκρούς, το 1975. Το λεγόμενο «σύνδρομο του Βιετνάμ» ήταν αρκετά βαθύ ώστε να βάλει φρένο σε παρόμοια πολεμική εμπλοκή για κοντά τριάντα χρόνια.
Όταν ο πρόεδρος Μπους ο πρεσβύτερος επιτέθηκε με την επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» στο Ιράκ το 1991, οι ΗΠΑ αποχώρησαν αμέσως μετά τη νίκη τους αφήνοντας τον λαό της χώρας να υποφέρει από τις αμερικανικες κυρώσεις αλλά και τον Σαντάμ Χουσεϊν στη θέση του. Χρειάστηκε να περάσουν ακόμη 10 χρόνια –την περίοδο που κατέρεε ο κρατικός καπιταλισμός στην ΕΣΣΔ και στις χώρες του Ανατολικού Μπλοκ -ώστε οι ΗΠΑ με προέδρο τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο, να ανακτήσουν τη χαμένη τους αυτοπεποίθηση και να προχωρήσουν σε δύο αναλόγου μεγέθους στρατιωτικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν το 2001 και στη συνεχεια στο Ιράκ το 2003. Και οι δύο κατέληξαν σε παταγώδη αποτυχία. Οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν ηττημένες. Όπως και στο Βιετνάμ, οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην ήττα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού ήταν η σθεναρή αντίσταση στις υπό κατοχή χώρες και το ισχυρό αντιπολεμικό κίνημα, με συλλαλητήρια εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, που διαπέρασε όπως και στο Βιετνάμ τον ίδιο τον αμερικάνικο στρατό.
Η νέα ριζοσπαστικοποίηση
Η αντίσταση που συναντά σήμερα στο εσωτερικό των ΗΠΑ η απόπειρα του προέδρου Τραμπ να κρατήσει ζωντανή την αμερικανική ηγεμονία μέσα από τον πόλεμο και το δόγμα του MAGA έχει πρωτόγνωρα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά στα οποία χρειάζεται να σταθούμε.
Η αντίθεση στον πόλεμο στο Ιράν είναι σταθερά πλειοψηφική σε όλες τις δημοσκοπήσεις, επηρεάζοντας και ένα κομμάτι του MAGA που είχε χάψει τις «φιλειρηνικές προθέσεις» του Τραμπ, και ακόμη μεγαλύτερη ενάντια σε μια χερσαία επέμβαση στο Ιράν. Σύμφωνα με το Reuters μόνο το 24% υποστηρίζει τη συνέχιση του πολέμου.1 Στο Βιετνάμ χρειάστηκε να περάσουν τέσσερα χρόνια ώστε η αντίθεση από μολις 24% το 1965 να περάσει το 50% το 1969. Στο Ιράκ το 2003, αν και υπήρξε από την αρχή σθεναρό αντιπολεμικό κίνημα, τον πρώτο μήνα η υποστήριξη στον πόλεμο έφτανε το 72%. Χρειάστηκε να περάσουν τρία χρόνια κατοχής ώστε η αντίθεση, το 2006, να φτάσει το 67%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακοί είναι οι αριθμοί των διαδηλωτών. Η πρώτη μαζική διαδήλωση ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ στην Ουάσιγκτον το 1965 είχε 15-25.000 διαδηλωτές. Oι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, έφτασαν να συγκεντρώσουν μισό εκατομμύριο διαδηλωτές στην Ουάσιγκτον και την Νέα Υόρκη –όσο περίπου ήταν και οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις για το Ιράκ. Στη μεγαλύτερη πανεθνική μέρα δράσης για το Βιετνάμ (15/10/69) συμμετείχαν 2 εκατομμύρια.
Σήμερα, τα 8-9 εκατομμύρια των No Kings σε 3.000 σημεία αποτελούν τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία των ΗΠΑ. Η σύγκριση ίσως αδικεί τις συγκεντρώσεις για το Βιετνάμ και το Ιράκ καθώς στα No kings η αντίθεση στον πόλεμο ήταν ένα από τα σημεία που ανέδειξαν. Αυτό δεν αποτελεί μειονέκτημα αλλά ένδειξη ακόμη μεγαλύτερης δυναμικής, που έχει να κάνει με την ταξική πάλη των τελευταίων 25 ετών.
Η κινητήρια δύναμη που οδήγησε στη βαθιά ριζοσπαστικοποίηση στις ΗΠΑ τα τέλη της δεκαετίας του ‘60 ήταν το κίνημα για τα ίσα δικαιώματα των Μαύρων και η αντίθεση στον πόλεμο του Βιετνάμ. Την δεκαετία του 2000, η αντίθεση στον πόλεμο στο Ιράκ πάτησε στο λεγόμενο «κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση» που είχε γεννηθεί στο Σιάτλ το 1999. Αυτό το κίνημα ενώ ο στρατός των ΗΠΑ αποχωρούσε ήδη από το Ιράκ και εξελισσόταν η οικονομική κρίση του 2008-9, άνοιξε το δρόμο το 2011 στο κίνημα “Occupy Wall Street” που έβαζε στο στόχαστρο την πλούσια ελίτ με το σύθημα «είσαστε το 1% είμαστε 99%». Ακολούθησε το Black Lives Matter, με δύο μεγάλα κύματα διαμαρτυριών και εξεγέρσεων (2013-4 και 2020) και η κορύφωση του κινήματος MeΤoo το 2017.
Η εκκίνηση του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στην Γάζα μετά τις 7/10/2023 –χωρίς καν να συνοδεύεται από άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ ή αμερικάνων στρατιωτών στον πόλεμο– σήμανε το ξέσπασμα ενός πρωτόγνωρου μαζικού κινήματος αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη. Το 2024 μεταφράστηκε σε μαζικές φοιτητικές καταλήψεις διαρκείας, που είχε να δει η χώρα από την δεκαετία του ’60, ενάντια στην αμερικανική υποστήριξη στο κράτος του Ισραήλ, του οποίου η ηψηλή δημοτικότητα βούλιαξε, με κομμάτια των Εβραίων αντισιωνιστών των ΗΠΑ να πρωτοστατούν στις κινητοποιήσεις. Αυτό το κίνημα συγκρούστηκε όχι με το Τραμπ αλλά με το Δημοκρατικό Κόμμα.
Στις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα είδαμε με αφετηρία το Σιάτλ το 1999, την αργή αλλά σταθερή επιστροφή της εργατικής τάξης και των συνδικάτων των ΗΠΑ στο προσκήνιο με δύο βασικά χαρακτηριστικά: Απεργίες διαρκείας –οι περισσότερς νικηφόρες– για συλλογικές συμβάσεις εργασίας σε τομείς με δυνατό συνδικαλισμό (αυτοκινητοβιομηχανίες, μεταφορές, εκπαίδευση, νοσοκομεία, αεροπορικές εταιρίες). Και δημιουργία νέων συνδικάτων στους ανερχόμενους τομείς, πχ στην Amazon μέχρι τους δύσκολους τομείς όπως τα Mc Donalds, τα Starbucks, οι καθαριστές-ριες κ.α. 2
Δίπλα στα σχέδια του MAGA, ο Τραμπ έβαλε σαν στόχο να τσακίσει όλα αυτά τα κινήματα –είτε ως κυβέρνηση στην πρώτη του θητεία μέχρι το 2021 είτε σαν αντιπολίτευση επί προεδρίας Μπάιντεν– από τη μια παίζοντας άγρια τα χαρτιά του ρατσισμού και της λεγόμενης «antiwoke» ατζέντας και από την άλλη επιχειρώντας να οργανώσει τη βάση του σε ένα αντιδραστικό κίνημα το οποίο έφτασε στο σημείο να εισβάλει στο Καπιτώλιο το 2021, όταν ο Τραμπ έχασε τις εκλογές.
Ο Τραμπ αναγκάστηκε τότε να κάνει πίσω αλλά η ρατσιστική, φιλοπόλεμη και ανοιχτά υπέρ των πλουσίων πολιτική του Μπάιντεν και του Δημοκρατικού Κόμματος, του έστρωσε το δρόμο να ξαναγυρίσει. Όταν ανέλαβε, για δεύτερη φορά το 2025 πίστευε πλέον ότι, με την υποστήριξη της ακροδεξιάς βάσης του MAGA και ενός μεγάλου κομματιού των δισεκατομμυριούχων φίλων του, μπορεί να τσακίσει τις αντιστάσεις. Εφαρμόζοντας μια πολιτική «σοκ και δέους» επιτέθηκε σε όλα τα παραπάνω μέτωπα. Παντού ήρθε αντιμέτωπος με σθεναρή αντίσταση.
Η επίθεση των μαζικών απολύσεων στο δημόσιο τομέα και της διάλυσης υπηρεσιών του όποιου κοινωνικού κράτους είχε απομείνει στις ΗΠΑ, ξεσήκωσε ένα κίνημα αλληλεγγύης ενάντια στις περικοπές. Τα απόνερα αυτού του κινήματος έθεσαν εκτός κυβέρνησης τον Έλον Μασκ που ηγείτο αυτής της επιχείρησης. Η επίθεση στα συνδικαλιστικά δικαιώματα δεν συνοδεύτηκε από κάμψη αλλά νέα ένταση του εργατικού κινήματος με νικηφόρες απεργίες όπως αυτή των νοσηλευτριών-ών της Νέας Υόρκης τον Γενάρη.
Η μετωπική ρατσιστική επίθεση στους μετανάστες που επιχείρησε –και επιχειρεί– κατεβάζοντας την ICE στους δρόμους, και μάλιστα σε πολιτείες που η Αριστερά και το κίνημα ήταν πιο δυνατά προκειμένου να πετύχει καίρια χτυπήματα, δεν πέρασε.
Το καλοκαίρι του 2025 αναγκάστηκε να κατεβάσει την Εθνοφρουρά (με το Λος Άντζελες να φτάνει στο παρά πέντε μιας εξέγερσης) για να την αποσύρει τελικά. Παρά τις απειλές, η Εθνοφρουρά δεν κατέβηκε ποτέ στη Νέα Υόρκη –όπου τον Γενάρη του 2026 ο Μαμντάνι έγινε πανηγυρικά δήμαρχος με τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους να στηρίζουν τον αντίπαλό του, Κουόμο. Αλλά ούτε και στο Σικάγο όπου ο δήμαρχος της πόλης (πρώην συνδικαλιστής) του Δημοκρατικού Κόμματος Μπράντον Τζόνσον εκτόξευσε τον Νοέμβρη του 2025 την απειλή ότι αν ο Τραμπ επιχειρήσει να κατεβάσει τον στρατό, θα καλέσει γενική απεργία και θα κλείσει την πόλη.
Ο Τραμπ επιχείρησε ξανά να πετύχει ένα καίριο πλήγμα βάζοντας στο στόχαστρο μια πολιτεία με τεράστια παράδοση αντίστασης, τη Μινεσότα. Στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού,3 παρακολουθήσαμε διεξοδικά την άγρια μάχη που δόθηκε επί εβδομάδες στις δίδυμες πόλεις Μινεάπολη/Σαίντ Πωλ καταλήγοντας στην ήττα του Τραμπ που απέσυρε τον κύριο όγκο της ICE και μαζί τον αρχηγό της Μποβίνο ενώ οδήγησε στην «απόλυση» της υπουργού Κρίστι Νοέμ.
Αυτή η νίκη επιτεύχθηκε μέσα από τη συνεργασία συνδικάτων και αντιρατσιστικού κινήματος που πέτυχε να οργανώσει και να κινητοποιήσει μαζικά τους κατοίκους της Μινεσότα για να δώσουν τη μάχη στις γειτονιές τους και στη συνέχεια προχώρησε στη γενική απεργία “Shut Down Mineapolis”. Xωρίς να υπάρξει επίσημη κήρυξη απεργίας, αλλά με πολλά συνδικάτα και οργανώσεις να καλούν σε μια μέρα “χωρίς δουλειά-χωρίς σχολείο-χωρίς ψώνια”, στη γενική απεργία στις 23 Γενάρη συμμετείχε πάνω από το ¼ των κατοίκων της Μινεσότα.
Η Μινεσότα έγινε σύμβολο, γέμισε αυτοπεποίθηση το κίνημα απλώνοντας τα μηνύματα: Ότι δεν «περιμένουμε τις ενδιάμεσες εκλογές» για να «τιμωρήσουμε τον Τραμπ», που ήταν η γραμμή του Δημοκρατικού Κόμματος αλλά παλεύουμε για να σταματήσουμε τις επιθέσεις εδώ και τώρα. Ότι ο ίδιος ο Τραμπ χρειάζεται να φύγει εδώ και τώρα. Και ότι το εργαλείο που μπορεί να το πετύχει αυτό δεν είναι απλά οι διαδηλώσεις αλλά η γενική απεργία.
Η απόπειρα του Τραμπ να χρησιμοποιήσει τον πόλεμο στο Ιράν, πέρα από όλα τα άλλα, για να μαντρώσει αυτόν τον κόσμο καταγγέλλοντας όποιον διαμαρτύρεται ως «προδότη», απέτυχε παταγωδώς –όπως και η ίδια η πολεμική προσπάθεια στο Ιράν. Οι «προδότες» έκαναν την εμφάνισή τους μέσα στην ίδια την κυβέρνηση. Ο επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας των ΗΠΑ, Τζόζεφ Κεντ παραιτήθηκε δηλώνοντας ότι «το Ιράν δεν συνιστούσε άμεση απειλή για τη χώρα μας». Ο υπουργός Aμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ παραίτησε εν καιρώ πολέμου τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ και τον υπουργό του Πολεμικού Ναυτικού!
Ο πόλεμος εξόργισε και έδωσε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στο κίνημα οδηγώντας στον τεράστιο ξεσηκωμό της 28 Μάρτη. Παρά το γεγονός ότι το Δημοκρατικό Κόμμα, επιχείρησε από τις εξέδρες των συλλαλητηρίων να χειραγωγήσει τις κινητοποιήσεις υποβαθμίζοντας το ζήτημα του πολέμου και θέτοντας ως επόμενο βήμα «να ψηφίσουν σωστά» στις εκλογές του φθινοπώρου, από τα κάτω κυριαρχούσαν τα αντιπολεμικά συνθήματα και τα πλακάτ που ζητούσαν γενική απεργία την Πρωτομαγιά.
Η εργατική τάξη μπροστά
Η είσοδος της οργανωμένης εργατικής τάξης και της ιδέας της γενικής απεργίας, και μάλιστα πολιτικής γενικής απεργίας στο προσκήνιο, αποτελεί ειδοποιό διαφορά με ό, τι άλλο έχει προηγηθεί στις ΗΠΑ από τον Β’ΠΠ και μετά.
Στο πικ του αντιπολεμικού κινήματος ενάντια στον πόλεμο στο Βιετνάμ, 500.000 άνθρωποι είχαν διαδηλώσει στην Ουάσιγκτον στις 24 Απρίλη του 1971 και άλλες 150.000 στο Σαν Φρανσίσκο. Τις επόμενες μέρες τα πιο μαχητικά κομμάτια του κινήματος έβαλαν σαν στόχο την Πρωτομαγιά του 1971 να παραλύσουν την πόλη με κεντρικό σύνθημα «αν η κυβέρνηση δεν σταματήσει τον πόλεμο, θα σταματήσουμε εμείς την κυβέρνηση».4
Ξεκινώντας ανήμερα της Πρωτομαγιάς και συνεχίζοντας μέχρι τις 5 Μάη δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές επιχείρησαν να σταματήσουν όλες τις δραστηριότητες με μπλοκαρίσματα δρόμων και κάθε είδους ακτιβισμούς σε διάφορα σημεία στην πόλη. Ο Νίξον κατέβασε την Εθνοφρουρά και ακολούθησε το πιο μαζικό κύμα συλλήψεων στην ιστορία των ΗΠΑ. Οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις 12.000 σε σημείο που οι αρχές δεν είχαν που να βάλουν τους συλληφθέντες που συγκέντρωναν σε ανοιχτούς χώρους.
Το κράτος είχε τη δύναμη να καταστείλει μια κινητοποίηση που δεν έχει στο κέντρο της την ίδια την εργατική τάξη.
Σήμερα, τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Μια σειρά από συνδικάτα, ακόμη και η κεντρική ηγεσία της απολύτως γραφειοκρατικής AFL-CIO, έχει πάρει θέση ενάντια στον πόλεμο και την ICE. Ο ριζοσπαστισμός στη βάση των συνδικάτων είναι τεράστιος και μεταφράζεται σε πρωτοβουλίες και δράσεις που πιέζουν ακόμη και τις πιο συντηρητικές ηγεσίες.
Στις δημοσκοπήσεις η πλειοψηφία, σε όλο τον πληθυσμό, δηλώνει υπέρ των συνδικάτων και ότι θα ήθελε συνδικάτο στο χώρο της. Πολιτικοϊδεολογικά –αν και δεν έχουν ακόμη ξεπηδήσει μαζικές οργανώσεις που να βάζουν ανοιχτά τη σύγκρουση με το σύστημα όπως συνέβη το ‘60, μεγάλα κομμάτια της νεολαίας –και όχι μόνο– δηλώνουν υπέρ του Σοσιαλισμού και εξοργίζονται με τη στάση του Δημοκρατικού Κόμματος, κενό το οποίο προσπαθεί να γεμίσει η αριστερή του πτέρυγα επιχειρώντας ταυτόχρονα να μαντρώσει το κίνημα.
Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο. Ο παγκόσμιος και ο αμερικάνικος καπιταλισμός δεν βρίσκονται στην κατάσταση του οικονομικού μπουμ της δεκαετίας του ’60 όπου μπορούσε να κάνει παραχωρήσεις και να χειραγωγεί εύκολα την εργατική τάξη. Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός βιώνει τη μεγαλύτερη κρίση ηγεμονίας του. Και οι πόλεμοι καθε είδους με τους οποίους ο Τραμπ –και ο Μπάιντεν πριν από αυτόν– επιχειρεί να αντιμετωπίσει και τα δύο αυτά προβλήματα έρχονται να βαθύνουν κι άλλο την κρίση και την ταξική πόλωση δημιουργώντας ένα πραγματικά εκρηκτικό μείγμα στην καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού.
Στο κάλεσμα που απευθύνουν χιλιάδες συνδικάτα, συλλογικότητες και πρωτοβουλίες από όλα τα κινήματα και πολιτικές οργανώσεις που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία Maydaystrong αναφέρουν:
«Η 1η Μαΐου 2026 θα είναι μια εθνική ημέρα δράσης με σύνθημα “Οι εργαζόμενοι πάνω από τους δισεκατομμυριούχους”. Εργαζόμενοι, φοιτητές και οικογένειες θα διαδηλώσουν, θα συγκεντρωθούν, θα οργανωθούν, θα αποχωρήσουν από τις θέσεις εργασίας τους και θα αναλάβουν δράση μαζί για να απαιτήσουν: Φορολόγηση των πλουσίων, ώστε να έχουν προτεραιότητα οι οικογένειές μας και όχι οι περιουσίες τους. Όχι στην ICE. Όχι στον πόλεμο. Όχι σε ιδιωτικούς στρατούς που υπηρετούν την αυταρχική εξουσία. Επέκταση της δημοκρατίας.
Ακολουθώντας τα παραδείγματα της “Ημέρας Χωρίς Μετανάστες” του 2006…της αντίστασης της Μινεσότα στην κατοχή, χιλιάδες οργανώσεις σε όλη τη χώρα καλούν για μια ημέρα «δίχως Σχολείο, δίχως Δουλειά, δίχως Ψώνια» για να διακόψουν τη βίαιη κατάληψη της χώρας μας από τους δισεκατομμυριούχους και να βάλουν πρώτα τις εργατικές οικογένειες...Μαζί δείχνουμε πού βρίσκεται η πραγματική εξουσία σε αυτή τη χώρα: στους εργαζόμενους, όχι στους δισεκατομμυριούχους».5
Στις 2 Απριλίου εκατοντάδες συνδικάτα συμμετείχαν σε τηλεδιάσκεψη με θέμα πώς θα παρακινήσουν περισσότερους ανθρώπους να συμμετάσχουν στις συγκεντρώσεις της Πρωτομαγιάς.6 «Το May Day Strong έχει στόχο να προχωρήσει πέρα από το αίτημα της απομάκρυνσης του τυραννικού Τραμπ» είπε η Μέρι Τέρνερ, νοσηλεύτρια και εκτελεστική διευθύντρια του συνδικάτου NNU των νοσηλευτριών-ών. «Αυτήν την Πρωτομαγιά πολλά εκατομμύρια θα καταστήσουν σαφές ότι παίρνουν πίσω τη χώρα, όχι μόνο από τον Τραμπ και τις αντιεργατικές πολιτικές και τον μιλιταρισμό του, αλλά και από τους δισεκατομμυριούχους και την εταιρική ελίτ που τον υποστηρίζουν».
«Το συνδικάτο μας δεν έμεινε ποτέ αμέτοχο σε στιγμές τοπικής ή εθνικής κρίσης… Η υπεράσπιση της δημόσιας εκπαίδευσης από τις περικοπές και την ιδιωτικοποίηση, η υπεράσπιση των κοινοτήτων μας από την ομοσπονδιακή κατοχή, η υπεράσπιση των συνδικαλιστικών μας δικαιωμάτων και η υπεράσπιση της ίδιας της δημοκρατίας είναι αδιαχώριστες» ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Συνδικάτο Εκπαιδευτικών του Σικάγου (CTU) που ξεκίνησε την πρωτοβουλία «May Day Strong» στις 11 Μαρτίου –βάζοντας την πίεση στον δήμαρχο της πόλης Μπράντον Τζόνσον (μέλος του CTU και πρώην συνδικαλιστή) να επικαλεστεί έναν νόμο για να κλείσει τα σχολεία τη μέρα της απεργίας.
Η οργάνωση της γενικής απεργίας δεν είναι ούτε εύκολη ούτε δεδομένη. Το νομικό πλαίσιο στις ΗΠΑ (από το 1947 θέλοντας να βάλει τάπα στο εκρηκτικό εργατικό κίνημα της δεκαετίας του ’30) απαγορεύει τις γενικές απεργίες, τις πολιτικές απεργίες («μποϊκοτάζ»), τις απεργίες συμπαράστασης, τις «άγριες απεργίες» (τις χωρίς νομική κάλυψη απεργίες), τις απεργιακές φρουρές, δίνοντας τη δυνατότητα στην εκάστοτε κυβέρνηση να επικαλείται «κατάσταση έκτακτης εθνικής ανάγκης» και να κατεβάζει τον στρατό.
Μπροστά σε αυτές τις πιέσεις πολλές συνδικαλιστικές ηγεσίες καλούν σε μαζική συμμετοχή στα συλλαλητήρια της Πρωτομαγιάς αλλά δεν κηρύσσουν απεργία –κάποιες δεν αναφέρονται καν σε γενική απεργία.
Τα πιο μαχητικά κομμάτια θυμίζουν το παράδειγμα των εκπαιδευτικών της Δυτικής Βιρτζίνια που το 2018 προχώρησαν σε μια μια παράνομη, αυθόρμητη απεργία διάρκειας μιας εβδομάδας, κατά τη διάρκεια της οποίας κατέλαβαν το τοπικό Καπιτώλιο –χωρίς κανένας εκπαιδευτικός να υποστεί νομικές συνέπειες.7 Και προσπαθούν να οργανώσουν από τα κάτω τη δράση:
«Περίπου 200 άτομα συμμετείχαν σε μια εργατική συνέλευση στην εκκλησία της Park Avenue στη Μινεάπολη, κοντά στο σημείο όπου δολοφονήθηκε η Ρενέ Γκουντ, με την υποστήριξη έξι τοπικών συνδικαλιστικών παραρτημάτων που οργανώνουν την Πρωτομαγιά. Η Μάρσια Χάουαρντ πρόεδρος του Τοπικού παραρτήματος 59 της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών της Μινεάπολης θύμισε πώς οι πράκτορες της ICE έριχναν κρότου-λάμψης σε αυτοκίνητα εναντίον των εκπαιδευτικών και των παιδιών τους. “Αυτό συνέβαινε στα μέλη μας. Αν τους αφήσουμε, οι επιθέσεις θα συνεχιστούν, όχι μόνο εναντίον των μεταναστών γειτόνων μας, αλλά εναντίον όλων μας, Όλοι μας ως εργαζόμενοι πρέπει να ενωθούμε, να δείξουμε ότι όπου υπάρχει ο λαός, υπάρχει δύναμη”». 8
«Δεν έχουμε άλλη επιλογή» είπε ο Τέρνερ από το συνδικάτο NNU, νοσηλευτής εντατικής θεραπείας σε νοσοκομείο των Δίδυμων Πόλεων. «Την Πρωτομαγιά δεν θα επικεντρωθούμε μόνο σε εσωτερικά ζητήματα, θα καταδικάσουμε τον πόλεμο του Τραμπ κατά του Ιράν, τη στρατιωτική βοήθεια που παρέχει στο Ισραήλ για τον δολοφονικό πόλεμο του εναντίον της Γάζας, την απαγωγή του Προέδρου της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο και το συνεχιζόμενο εμπάργκο κατά της Κούβας. Και πρέπει να καταργήσουμε την ICE».
«Δεν αρκεί απλώς να παρευρεθείτε σε οποιαδήποτε διαμαρτυρία. Πρέπει να επιστρέψετε στον χώρο εργασίας σας και να οργανώσετε ένα συνδικάτο ώστε να έχουμε μόνιμη υποδομή για να αντιμετωπίσουμε τον Τραμπ» είπε η Φέι Γκένθερ, πρόεδρος του τοπικού τμήματος 3000 της UFCW στο Σιάτλ, που εκπροσωπεί πάνω από 50.000 εργαζόμενους. Η Λόρεν Τσουά του τοπικού 256 της United Electrical Workers στη Βοστώνη, που αριθμεί 3.000 μέλη τόνισε: «Ο Τραμπ είπε ότι θέλει να στείλει το Ιράν πίσω στη Λίθινη Εποχή. Δεν θα το ανεχτούμε αυτό».
«Η Πρωτομαγιά δεν πρέπει να υποβαθμιστεί σε ένα ακόμη No Kings, αλλά να αναδείξει πιο ριζοσπαστικά αιτήματα και να επιδείξει τη δύναμη της εργατικής τάξης» αναφέρει στην ανακοίνωσή της η Marx21» αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ στις ΗΠΑ. «Ανάμεσα στους οργανωτές του Νo Kings υπάρχουν αυτοί που θεωρούν ως κύρια προτεραιότητα των διαδηλώσεων να κινητοποιήσουν την ψήφο υπέρ των Δημοκρατικών στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, οι εκλογικές λύσεις δεν θα επιλύσουν τις κρίσεις που αντιμετωπίζουμε. Θα χρειαστούμε μαζικές, μαχητικές και ανατρεπτικές δράσεις για να νικήσουμε…
Οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου είναι ήδη τεράστιες και ενδέχεται να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε δεν είναι προκαθορισμένος και είναι δική μας δουλειά να χτίσουμε την ταξική πάλη ενάντια στον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό με όποιον τρόπο μπορούμε. Αυτό παραμένει ένα πεδίο αγώνα όπου οι σοσιαλιστές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο...
Όλα τα βλέμματα στραμμένα στην Πρωτομαγιά».9
Πολεμικό αδιέξοδο
Στις 28 Φλεβάρη, ο Τραμπ, συνεπής ως προς το δόγμα του MAGA, κήρυξε για δεύτερη φορά, μετά τον περσινό Ιούνη, τον πόλεμο στο Ιράν με στόχο να αντιμετωπίσει τη βαθιά κρίση της αμερικανικής ηγεμονίας.
Σκοπός του ήταν να κάνει ένα δυναμικό come back στέλνοντας μήνυμα στην Κίνα, τη Ρωσία, την ΕΕ, τον αραβικό κόσμο, τις περιφερειακές δυνάμεις, σε “συμμάχους” και εχθρούς σε όλο τον πλανήτη, ότι οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη στρατιωτική υπερδύναμη και με αυτήν την ισχύ μπορούν να επιβάλουν τα συμφέροντά τους απανταχού της γης.
Το πεδίο που επέλεξε ήταν η Μέση Ανατολή εκεί που τη δεκαετία του 2000, στους πολέμους των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, η αμερικανική ηγεμονία δέχτηκε το ισχυρότερο πλήγμα χάνοντας την πρωτοκαθεδρία στην κρίσιμη περιοχή εξόρυξης, παραγωγής και ροής του πετρελαίου. Ο στόχος που επέλεξε, το Ιράν. Η μεγαλύτερη χώρα του Κόλπου, τέταρτη στον πλανήτη σε αποθέματα πετρελαίου, η πιο κρίσιμη γεωστρατηγικά λόγω της θέσης της στον Περσικό Κόλπο. Και η χώρα με τη μεγαλύτερη παράδοση αντίστασης, ένα αγκάθι στο πλευρό του αμερικάνικού ιμπεριαλισμού από το 1979 –όταν η ιρανική επανάσταση ανέτρεψε τον Σάχη και έδιωξε τις ΗΠΑ– μέχρι σήμερα.
Ο χρόνος που επέλεξε είχε να κάνει με δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι ο «αέρας» που του έδωσε η επιτυχία που σημείωσε λίγες εβδομάδες νωρίτερα στο μέτωπο της αναβίωσης του “Δόγματος Μονρόε” στην αμερικανική ήπειρο απέναντι σε σε μια άλλη πετρεαλαιοπαραγωγική χώρα, πρώτη σε αποθέματα πετρελαίου, τη Βενεζουέλα.
Ο δεύτερος αφορά το κράτος του Ισραήλ.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τα πυρηνικά του τελευταίου, βρίσκονταν «σε καλό δρόμο», τον Ιούνη του 2025, το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο των «δώδεκα ημερών» με το Ιράν. Ο Τραμπ μπήκε την ένατη μέρα στο πλευρό του Ισραήλ βομβαρδίζοντας το Ιράν αφενός γιατί οι σιδερένιοι θόλοι του Τελαβίβ ήδη είχαν αρχίσει να αποδεικνύονται τρύπιοι, αφετέρου για να τερματίσει ο ίδιος τον πόλεμο τρεις μέρες αργότερα κηρύσσοντας «εκεχειρία» μεταξύ Ιράν-Ισραήλ. Ο Τραμπ πανηγύρισε ότι κατέστρεψε τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν –κάτι που αποδείχτηκε ψέμα– και στη συνέχεια καυχήθηκε ότι «έφερε την ειρήνη τελειώνοντας τον πόλεμο σε ένα σαββατοκύριακο. Οι «ειρηνικοί» κομπασμοί αποδείχθηκαν προσωρινοί. Ο Τραμπ, κυνηγώντας το πρόσκαιρο πλεονέκτημα που του πλάσσαραν ο Νετανιάχου και οι «πληροφορίες» της Μοσάντ, στις 28 Φλεβάρη επιτέθηκε αιφνιδιαστικά μαζί με το Ισραήλ στο Ιράν, ανακοινώνοντας ότι ο πόλεμος θα κρατήσει «τρεις-τέσσερις μέρες». Ήταν ακόμη ένα λάθος ποντάρισμα του προέδρου. Στις 8 Απρίλη, πέντε εβδομάδες μετά, αναγκάστηκε να κηρύξει δεκαπενθήμερη εκεχειρία με το Ιράν, έχοντας αποτύχει σε όλα τα επίπεδα. Γιατί συνέβη αυτό;
Οι ΗΠΑ υποτίμησαν καταρχάς τον ιρανικό λαό και την πλούσια παράδοση αντίστασης που έχει –και απέναντι στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και στο ιρανικό καθεστώς– θεωρώντας εσφαλμένα ότι θα έβαζε πλάτη στα σχέδια ΗΠΑ και Ισραήλ. Η εργατική τάξη που διαδήλωνε τον Γενάρη σε όλο το Ιράν δεν ξεφορτώθηκε τον Σάχη για να φορτωθεί τον Τραμπ και τον Νετανιάχου.
Υποτίμησαν το ίδιο το καθεστώς.
Η αιφνιδιαστική, δολοφονική και καταστροφική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, για δεύτερη φορά εν μέσω συνομιλιών, συσπείρωσε όλες τις πτέρυγες του καθεστώτος. Η δολοφονία του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Χαμενεΐ και πολλών υπουργών και υψηλόβαθμων στρατιωτικών, και οι συνεχείς απειλές για ισοπέδωση του Ιράν δεν είχαν σαν αποτέλεσμα μια «Ροντρίγκεζ» όπως στη Βενεζουέλα αλλά τη συσπείρωση «σκληρών-εκσυγχρονιστών» σε έναν αγώνα μέχρι τέλους.
Οι ΗΠΑ υποτίμησαν επίσης τη δυνατότητα του Ιράν –και αντικειμενικά μιας εμπόλεμης κατάστασης– να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ εμποδίζοντας την είσοδο και την έξοδο από τον Περσικό Κόλπο του πετρελαίου των αραβικών χωρών του Κόλπου και την αλυσιδωτή αντίδραση που αυτό προκαλεί σε όλο τον πλανήτη και στις ίδιες τις ΗΠΑ:
Μείωση της ροής πετρελαίου, άνοδο της τιμής του, εκτίναξη του πληθωρισμού, μείωση των επενδύσεων και σε κάθε περίπτωση πανικό στις αγορές. Διλήμματα στους τραπεζίτες αν θα προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων για να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό (με αποτέλεσμα ακόμη λιγότερες επενδύσεις και αύξηση χρέους) ή μείωση των επιτοκίων για να τονώσουν τις αγορές (με αποτέλεσμα περαιτέρω αύξηση των πληθωριστικών τάσεων) οξύνοντας τον φαύλο κύκλο ενός συστήματος που ακόμη δεν έχει αναρρώσει από την κρίση που ξέσπασε το 2008-9. Ελέγχοντας τα στενά το Ιράν έκανε το δικό του πρόβλημα, παγκόσμιο.
Οι ΗΠΑ υποτίμησαν τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και υπερτίμησαν τις δικές τους. Την πρώτη εβδομάδα του πολέμου ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι έχει καταστρέψει τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν. Αλλά πέντε εβδομάδες μετά, το Ιράν, έχοντας χτυπήσει κομβικά ραντάρ στην περιοχή, συνέχιζε να εξαπολύει επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους είτε να χτυπάει με ντρόουνς και άφθονα άλλα φθηνά μέσα, τις βάσεις των ΗΠΑ στον Κόλπο και στο Ισραήλ.
Τα πανάκριβα υπερσύγχρονα αντιβαλλιστικά συστήματα Patriot και THAAD έχουν εξαντλήσει ήδη το μισό τους απόθεμα και ζητάνε τη μεταφορά συστημάτων από την Ευρώπη και την Ν.Α Ασία. Επιθετικά, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS)10 έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το 45% των Πυραύλων Ακριβείας Κρούσης (PrSM). Το στρατιωτικό επιτελείο των ΗΠΑ ανησυχεί για τις επιπτώσεις όχι μόνο στο Ιράν αλλά στην ισχύ τους σε όλο τον πλανήτη, αν συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται με τον ίδιο ρυθμό. Η πολεμική βιομηχανία είναι η μόνη που κάνει πάρτι στον πόλεμο αλλά η παραγωγή δεν προλαβαίνει να καλύψει αυτού του τύπου τη ζήτηση. Οι ΗΠΑ έχουν ρίξει ήδη 850 Τόμαχωκ από ένα απόθεμα που εκτιμάται στις 3.000 αλλά η παραγωγή για το 2026 προβλέπει 110.
Μια “εναλλακτική” που έχουν για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, είναι να βομβαρδίσουν τις πετρελαιοπηγές και τους σταθμούς ενέργειας του Ιράν και να το “στείλουν στη λίθινη εποχή” όπως απείλησε ο Τραμπ. Αλλά δεδομένης της δυνατότητας του Ιράν να απαντήσει ανάλογα χτυπώντας στις χώρες του Κόλπου αυτό θα σημάνει μια παγκόσμια κρίση πολλαπλάσια από αυτή που προκαλεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα πάρουν τον έλεγχο στο Ιράν.
Για να το πετύχουν αυτό χρειάζεται να “πατήσουν οι μπότες στο έδαφος” δηλαδή μια μεγάλης κλίμακας εισβολή, η οποία προς το παρόν είναι η μόνη “εναλλακτική” που δεν βρίσκεται στην ατζέντα του Τραμπ. Οι ήττες των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή βαραίνουν πάνω στα αμερικανικά και πολιτικά επιτελεία. Αν απέτυχαν στο πάμπτωχο Αφγανιστάν και στο μισό σε πληθυσμό Ιράκ, γιατί να πετύχουν στο Ιράν;
Η άλλη “εναλλακτική” είναι καταδρομικές επιχειρήσεις, για τις οποίες ο Τραμπ έχει ήδη μεταφέρει πάνω από 10.000 πεζοναύτες και αλεξιπτωτιστές στην περιοχή, με πιθανούς στόχους την κομβική για τα πετρέλαια νήσο Χάργκ στο βορρά και τα νησιά και τις ακτές που βρίσκονται στα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για σχέδια καταδικασμένα σε ήττα. Ακόμη και να πετύχει ένα τέτοιο σχέδιο στα στενά, η τοπογραφία επιτρέπει στο Ιράν, με τα πιο πενιχρά μέσα να το καταστήσει μη βιώσιμο.
Επιπλέον τέτοιες επιθέσεις προκαλούν τεράστιες απώλειες στον επιτιθέμενο τις οποίες ο Τραμπ φοβάται όπως ο διάολος το λιβάνι. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Wall Street Journal,11 τη μέρα που ο αμερικάνικος στρατός αναζητούσε τους πιλότους που κατέπεσαν στο Ιράν, ο Τραμπ δημιούργησε τέτοιο πανικό, ώστε το επιτελείο τον πέταξε έξω από την αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου να πάει πουθενά αλλού να ξεχαρμανιάσει.
Ο λόγος που ο Τραμπ φοβάται τις απώλειες δεν είναι ανθρωπιστικός. Έχει να κάνει με τη δύναμη του “εσωτερικού εχθρού”, του αντιπολεμικού κινήματος, –από το Βιετνάμ μέχρι σήμερα– στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ υποτίμησε και αυτόν τον πολύ κρίσιμο παράγοντα με αποτέλεσμα η αντίθεση –και μάλιστα έμπρακτη όπως έδειξε η 28 Μάρτη– στον πόλεμο, να έχει πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας που απειλεί κάθε σχεδιασμό να καταρρεύσει “από τα μέσα”.
Αντιμέτωπος με όλα αυτά τα αδιέξοδα ο Τραμπ πήγε στις αρχές του Απρίλη στην εκεχειρία με στόχο να αποσπάσει στις διαπραγματεύσεις ό,τι περισσότερο μπορεί προκειμένου να έχει να επιδείξει κάποια “νίκη” στο τέλος της σύγκρουσης. Αλλά ο Βανς έφυγε άπραγος από τον πρώτο γύρο διαπραγμάτευσης στο Ισλαμαμπάντ καθώς το Ιράν, θεωρώντας ότι είναι εκείνο που έχει το πάνω χέρι και τον χρόνο με το μέρους του, απέρριψε τις προτάσεις των ΗΠΑ ως “μαξιμαλιστικές”.
Το Ισραήλ, έχοντας τη δική του στρατηγική, τον αέναο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, απάντησε με τον γνώριμο τρόπο του. Από την πρώτη μέρα κήρυξης της εκεχειρίας κλιμάκωσε τις δολοφονικές του επιθέσεις στον Λίβανο με στόχο τη μόνιμη παραμονή του στο νότο της χώρας, παραβιάζοντας σύμφωνα με το Πακιστάν που την ανακοίνωσε, τους όρους της. Ο Τραμπ στήριξε τον Νετανιάχου αλλά την όγδοη μέρα αναγκάστηκε να κάνει πίσω ανακοινώνοντας “εκεχειρία” και εκεί βάζοντας σαν στόχο μια συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση του Λιβάνου και το Ισραήλ μια πρώτη συνάντηση των οποίων έγινε στις ΗΠΑ.
Ο νέος μοχλός πίεσης που ενεργοποίησε ο Τραμπ ήταν η “εναλλακτική” του θαλάσσιου αποκλεισμού του Ιράν από τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, την τέταρτη μέρα της εκεχειρίας, με στόχο να ασκήσει πίεση στην Κίνα και άλλες χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Ιράν και του Κόλπου.
Σε αυτήν τη μπλόφα, το Ιράν απάντησε κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ για τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους. Αφενός το Ιράν είναι μια χώρα που συνορεύει με επτά χώρες, αφετέρου –και κυρίως– το κόστος αυτού του stand off για τις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία είναι δυσανάλογα μεγαλύτερο συγκριτικά με το κόστος που, έτσι κι αλλιώς, ήδη πληρώνει το Ιράν –που ζήτησε άρση του αποκλεισμού για να πάει στον δεύτερο γύρο συνομιλιών.
Λίγο πρίν ληξει η προθεσμία των 14 ημερών το αδιέξοδο του Τραμπ πήρε διάσταση φαρσοκωμωδίας. Με δεκάδες καθημερινές αναρτήσεις του στο διαδίκτυο τη μια ότι το Ιράν “συμφωνεί σε όλες” τις απαιτήσεις των ΗΠΑ, την άλλη ότι “θα το βομβαρδίσει”, υπονόμευσε τους ίδιους τους διαπραγματευτές και τους συμβούλους του που βγήκαν δημοσίως να καταγγείλλουν ότι ενώ οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά είχαν φθάσει κοντά σε συμφωνία, ο Τραμπ τα τίναξε όλα στον αέρα. Στο τέλος, αφού βομβάρδισε και κατέλαβε ένα ιρανικό εμπορικό πλοίο ανακοίνωσε ότι ο Βανς πηγαίνει στο Ισλαμαμπάντ για να “κλείσει τη συμφωνία”.
Το Ιράν απάντησε ότι ο αποκλεισμός και η κατάληψη του πλοίου είναι παραβιάσεις της εκεχειρίας και ότι δεν κάνουν διαπραγματεύσεις με απειλές.
Για να γλυτώσει τον απόλυτο εξευτελισμό, ο Τραμπ απάντησε ανακοινώνοντας παράταση της εκεχειρίας, “επειδή τον παρακάλεσε ο Πακιστανός πρόεδρος” αλλά συνέχισε τον αποκλεισμό και την έπεσε σε ακόμη ένα ιρανικό πλοίο.
Εκεί βρίσκονταν τα πράγματα την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Τα σχέδια ενός «ήπιου» αμερικάνικου αποκλεισμού, είτε σύντομου (προκειμένου να συμφωνήσει το Ιράν στις απαιτήσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα) είτε μακρύτερου (προκειμένου να υπάρξει επανάληψη μιας “μεγαλύτερης, πιο περίπλοκης επιχείρησης Βενεζουέλας” όπως είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ) δεν πρόκειται να αποδώσουν γιατί συνεπάγονται ιρανικό αποκλεισμό του Ορμούζ. Δεν λύνουν το πρόβλημα της παγκόσμιας οικονομίας και αργά ή γρήγορα θα καταλήξουν σε άμεση σύγκρουση. Ο χρόνος κυλάει σε βάρος του Τραμπ. Όσο περισσότερο καθυστερεί και όσους περισσότερους λεονταρισμούς κάνει, τόσο περισσότερο υπονομεύει την ίδια του την προσπάθεια να “πάρουν κάτι” οι ΗΠΑ σε μια διαπραγμάτευση από το Ιράν.
Λαβωμένη ηγεμονία
Στη γενικότερη εικόνα ο πόλεμος του Τραμπ έχει στείλει αντίθετα μηνύματα από αυτά που επιδίωκε. Η εικόνα, όχι του ίδιου, αλλά των ΗΠΑ δύο σχεδόν μήνες μετά την επίθεση στο Ιράν δεν είναι ότι “η υπερδύναμη επιστρέφει” αλλά ότι εξευτελίζεται απέναντι σε εχθρούς και σε συμμάχους. Ο Τραμπ απέτυχε να σύρει ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο τις χώρες του Κόλπου –παρότι θίγονται από τις επιθέσεις του Ιράν– αλλά και τις χώρες της ΕΕ και παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Βρετανία. Η διεθνής απομόνωση είναι πρωτοφανής για τον μεγαλύτερο ιμπεριαλισμό. Η επίδειξη της στρατιωτικής ισχύος που επιχειρέι στο Ιράν αποκάλυψε σε όλο τον πλανήτη ότι αυτή δεν αρκεί για να επιβάλει την κυριαρχία του.
Η κρίση ηγεμονίας των ΗΠΑ βαθαίνει –κάνοντας πολλούς να λένε ότι το Ιράν θα είναι για τις ΗΠΑ ό,τι ήταν το Σουέζ για τη Μ.Βρετανία. Όπως βαθαίνει και η πολιτική κρίση του “ηγεμόνα” στο εσωτερικό τους φτάνοντας από τους δρόμους, πλέον και μέσα στην αυλή του.
Αλλά όλοι αυτοί οι αρνητικοί παράγοντες για τις ΗΠΑ δημιουργούν ένα σύνθετο σκηνικό που κάνει απρόβλεπτη τη συνέχεια. Ακόμη και αν ο Τραμπ κάνει τελικά πίσω αυτή τη φορά, τα “χρωστούμενα” στο Ιράν προμηνύουν επόμενα επεισόδια. Ένας επιπλέον παράγοντας που σπρώχνει στην κλιμάκωση είναι το κράτος του Ισραήλ με το οποίο οι ΗΠΑ έχουν δέσει τα συμφέροντά τους στη Μέση Ανατολή. Το σχέδιο των ΗΠΑ για εκεχερία Ισραήλ-Λιβανου βάζει σαν “εναλλακτική” στην κατοχή του Ισραήλ ένα εμφύλιο πόλεμο στον Λίβανο προκειμένου η λιβανέζικη κυβέρνηση να αφοπλίσει την Χεζμπολάχ. Ενώ στη Παλαιστίνη, το “σχέδιο ειρήνης” του Τραμπ βάζει σαν “εναλλακτική” στην ισραηλινή κατοχή της Γάζας μια αποικοκρατική κατοχή –ενώ στη Δυτική Όχθη θα συνεχίζεται η αργή εθνοκάθαρση και οι εποικισμοί.
Το λαβωμένο λιοντάρι μπορεί να αποτραβηχτεί να γλείψει τις πληγές του αλλά μπορεί και να ορμήσει με μεγαλύτερη ακόμη λύσσα. Ο πόλεμος άπαξ και ξεκινήσει αποκτά τη δική του δυναμική. Με την ίδια ευκολία που οι “πέντε μέρες” στο Ιράν έγιναν πέντε εβδομάδες, οι πέντε εβδομάδες μπορούν να γίνουν μήνες, και οι μήνες χρόνια. Η ιστορία του καπιταλισμού είναι γεμάτη από τέτοια παραδείγματα που έληξαν με καταστροφικά αποτελέσματα για την ανθρωπότητα.
Σήμερα ζούμε σε μια περίοδο όξυνσης της παγκόσμιας κρίσης και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που έχει ήδη αρχίσει να παίρνει τέτοια χαρακτηριστικά –σε μια περίοδο πολέμων αλλά και επαναστάσεων, όπως έγραφε ο Λένιν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Με δεδομένο το τι ακολούθησε εκείνο τον αιώνα, αλλά και όσα ήδη ζούμε στο σήμερα, ας βάλουμε τα δυνατά μας αυτό που θα επικρατήσει να είναι το δεύτερο.
Σημειώσεις
1. Καθημερινή (https://www.kathimerini.gr/world/564176653/dimoskopisi-mono-to-24-ton-amerikanon-vlepei-thetika-ti-syrraxi/).
2. Σοσιαλισμός από τα Κάτω 170 Ένας ηγεμόνας σε κρίση (https://www.socialismfrombelow.gr/article.php?id=1535&issue=170#gsc.tab=0 )
3. Σοσιαλισμός από τα Κάτω 175, Μινεάπολη, ο ξεσηκωμός που σταμάτησε τον Τραμπ: https://www.socialismfrombelow.gr/article.php?id=1584&issue=175#gsc.tab=0
4. Jacobin, Mayday 1971 was a day against war, (https://jacobin.com/2021/05/may-day-1971-vietnam-war-nixon)
5. Mayday Strong, (https://maydaystrong.org/)
6. People;sWorld, (https://peoplesworld.org/article/may-day-strong-movement-maps-plans-at-nationwide-meeting/)
7. Eργατική Αλληλεγγύη νο 1319, Εκπαιδευτική Άνοιξη στις ΗΠΑ, (https://ergatiki.gr/article.php?id=18191&issue=1319)
8. Socialist Worker (https://socialistworker.co.uk/international/us-unions-plan-major-anti-ice-shutdown/)
9. Marx 21 US (https://marx21us.org/2026/04/08 /millions-march-for-no-kings-next-stop-may-day/)
New York Times (https://www.nytimes.com/2026/04/07/us/politics/trump-iran-war.html).
10. Last rounds? https://www.csis.org/analysis/last-rounds-status-key-munitions-iran-war-ceasefire
11. O Tραμπ προκαλεί χάος στον Λευκό Οίκο (https://www.in.gr/2026/04/20/world/o-tramp-prokalei-xaos-ston-leyko-oiko-ton-ekleisan-ekso-apo-ti-aithousa-epixeiriseon-otan-katarrifthike-to-f15/)